جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
152
ميزان الملوك والطوائف وصراط المستقيم في سلوك الخلائف ( فارسى )
فاطاع اللّه فادخله اللّه الجنّة و ادخل الدّاعى الى النار بتركه العلم و اتباعه الهوى و طول الامر اما اتباع الهوى فيصد عن الحقّ و طول الامل ينسى الآخرة » « 1 » . يعنى علما دو صنف مىباشند ، يك صنفى است كه عالمى است كه عمل نماينده است به علم خود ، پس اين صنف نجات يابنده و به فوز رسنده مىباشد و صنف ديگر ، عالمى است كه ترك نماينده است عمل به علم خود را ، پس اين صنف هلاك شونده مىباشد و به درستى اهل جهنم هرآينه متأذّى مىباشند از گندگى بوى عالمى كه تارك مر عمل به علم خود بوده باشد و به درستى كه شديدترين اهل جهنم از جهت ندامت و حسرت ، مردى است كه بخواند بندهاى از بندگان را به سوى خداوند و طاعت او ، پس آن بنده استجابت بنمايد او را و قبول بنمايد سخن او را از او و اطاعت بنمايد خداوند را ، پس داخل بنمايد خداوند او را به بهشت و داخل بنمايد خواننده را به جهنم ، به سبب ترك نمودن او مر عمل به علم خود و تابع شدن او هواى نفس خود و طول امل ، اما تابع شدن هواى نفس ، پس بازمىدارد اين كس را از حق و طول امل فراموش مىنمايد اين كس را از آخرت و در حديث ديگر فرمودند كه ؛ « منهومان لا يشبعان طالب الدنيا و طالب العلم فمن اقتصر من الدنيا على ما احله اللّه له سلم و من تناولها من غير حلّها هلك الا ان يتوب او يراجع و من اخذ العلم من اهله و عمل بعلمه نجا و من اراد به الدنيا فهى حظه » « 2 » . يعنى دو گرسنه و دو پرخورند كه سير نمىشوند . يكى طالب دنيا و ديگرى طالب علم ، پس هركس كه اكتفا بنمايد از دنيا بر همان قدرى كه خداوند از براى او حلال نموده است ؛ سالم مىماند از بلاها و عذابهاى آخرت و كسى كه بگيرد دنيا را از غير حلال آن ، هلاك مىشود مگر اينكه توبه نمايد و بازگشت كند و كسى كه بگيرد علم را از معدن و اهل آن و عمل بنمايد به آن علم ، نجات مىيابد و كسى كه بخواهد و طلب بنمايد به آن علم ، دنيا را ، پس همان دنيا اجر و نصيب اوست و در آخرت اجر و نصيبى ندارد .
--> ( 1 ) . كافى 1 : 44 / 1 ( 2 ) . كافى 1 : 46 / 1